0 0,00 zł
Koszyk
Twój koszyk jest pusty
Kontynuuj zakupy

Henryk Sienkiewicz i "Błękitna Armia"

Henryk Sienkiewicz

Urodził się 5 maja 1846 r. w Woli Okrzejskiej na Podlasiu, w zubożałej rodzinie ziemiańskiej. Jako 17-latek chciał wziąć udział w walkach Powstania Styczniowego, lecz odmówiono mu ze względu na wiek. W szkole wykazywał duże zainteresowanie historią i literaturą. Podjął studia w Szkole Głównej, początkowo na wydziale lekarskim, później na filologicznym, jednakże studiów nie ukończył. W latach 1872-1887 był felietonistą "Gazety Polskiej". Jako korespondent tego pisma w latach 1876-1878 przebywał w USA, skąd powrócił do do Europy, osiedlając się najpierw na rok w Paryżu.

W latach 1882-1888 pracował nad "Trylogią", która przyniosła mu ogromną popularność, co zawdzięczał temu, iż cykl pisany był "ku pokrzepieniu serc". W roku 1889 Sienkiewicz ufundował stypendium im. Marii Sienkiewiczowej (swej pierwszej żony, która zmarła na gruźlicę), z którego skorzystali m.in. Maria Konopnicka i Stanisław Wyspiański. W 1896 r. ukazało się "Quo vadis", dzieło wielce popularne na świecie - tylko w USA w 1916 r. wydano je w 1,5 mln nakładzie. W 1900 r. ukazało się drukiem ulubione dzieło Sienkiewicza - "Krzyżacy". Pisarz działał także na rzecz polskiego społeczeństwa, stając w obronie dzieci z Wrześni, które za strajk szkolny w obronie polskiej mowy były prześladowane przez Niemców. Domagał się także autonomii dla Królestwa Polskiego, a w 1906 r. w zachodnioeuropejskich gazetach ukazał się list Sienkiewicza do cesarza Wilhelma II, w którym pisarz zawarł zdecydowany protest przeciwko polityce germanizacji.

Rok wcześniej został uhonorowany literacką nagrodą Nobla "za wybitne osiągnięcia w dziedzinie eposu" oraz za "rzadko spotykany geniusz, który wcielił w siebie ducha narodu". Sienkiewicz odbierając nagrodę powiedział m.in. "Ci, którzy mają prawo ubiegać się o nagrodę ustanowioną przez szlachetnego filantropa nie należą do ludzi jednego szczepu i nie są mieszkańcami jednego kraju. Wszystkie narody tego świata idą w zawody o tę nagrodę w osobach swoich poetów i pisarzy. Dlatego też wysoki areopag, który tę nagrodę przyznaje i dostojny monarcha, który ją wręcza wieńczą nie tylko poetę, ale zarazem i naród, którego synem jest poeta". Po wybuchu I wojny światowej razem z Ignacym Paderewskim i Antonim Osuchowskim założył w Szwajcarii, w miejscowości Vevey, Komitet Pomocy Ofiarom Wojny w Polsce. Henryk Sienkiewicz zmarł w Szwajcarii 15 listopada 1916 r., a 27 października 1924 r. odbył się powtórny pogrzeb pisarza w podziemiach katedry św. Jana w Warszawie.

"Błękitna Armia"

Były to jednostki polskie tworzone we Francji podczas I wojny światowej. Powstanie tej armii było wielką zasługą Romana Dmowskiego, który w marcu 1917 r. przedstawicielom Ententy złożył memoriał domagający się utworzenia niepodległego państwa polskiego. Dekretem prezydenta Francji Raymonda Poincaré z 4 czerwca 1917 r. utworzono "we Francji na czas trwania wojny armię polską autonomiczną, poddaną pod rozkazy Naczelnej Komendy Francuskiej, a walczącą pod sztandarem polskim". "Błękitna Armia" podlegała Komitetowi Narodowemu Polskiemu, któremu przewodniczył Roman Dmowski.

Pierwszym dowódcą był Francuz - gen. Louis Archinald, Francuzi stanowili też większość kadry oficerskiej. 4 października 1918 r. dowództwo nad wojskiem polskim we Francji objął gen. Józef Haller, wcześniej dowódca Polskiego Korpusu Posiłkowego, zbuntowanego przeciw państwom centralnym. Do armii wstępowali Polacy z Francji, USA, Brazylii, Kanady, Argentyny, Wielkiej Brytanii, Holandii i Rosji oraz jeńcy polscy z armii państw centralnych. „Ochotnicy pochodzili z trzech armii zaborczych, a także z Ameryki, i trzeba było ten różnorodny element zgrać i zespolić” - tak wspominał formowanie się "Błękitnej Armii" gen. Wilhelm Orlik-Rückemann, który był w niej dowódcą 1 Pułku Czołgów. Jesienią 1917 r. armia, której nazwa pochodziła od koloru mundurów, liczyła już 17 tys. żołnierzy - znalazł się w niej nawet oddział sformowany w Chinach, złożony z kilkudziesięciu osób. Mocą układu z września 1918 r. "Błękitna Armia" została uznana jako "jedyna, samodzielna, sojusznicza i współwalcząca armia polska". Było to ważne z punktu widzenia polityki - Dmowski chciał przy rokowaniach pokojowych powołać się na dorobek polskiego żołnierza, walczącego po stronie państw Ententy, aby wyzyskać to dla sprawy polskiej. Armia polska walczyła na różnych odcinkach frontu w Szampanii i Wogezach.

Polacy wsławili się natarciem pod Bois de Raquete 25 lipca 1918 r., gdzie zdobyli 12 ckm i wzięli ponad 120 jeńców. Rozwój armii nastąpił po zawieszeniu broni w listopadzie 1918 r. W 1919 r. żołnierzy było już ok. 70 tys. Rozkazom gen. Hallera poddano 4 Dywizję Strzelców Polskich gen. Lucjana Żeligowskiego i 5 Dywizję Syberyjską mjr. Waleriana Czumy. Od kwietnia do czerwca 1919 r. armię przerzucono do Polski, gdzie wzięła udział w walkach przeciwko Ukraińcom na Wołyniu i w Galicji Wschodniej. 1 września 1919 r. "Błękitna Armia" została połączona z Wojskiem Polskim.

x Instagram

Red is Bad. Dołącz dziś do naszego Newslettera

Zgarnij 15 zł i nową smycz Red is Bad.

Znajdź nas