0 0,00 zł
Koszyk
Twój koszyk jest pusty
Kontynuuj zakupy

RedisBad Historycznie: Por. Hieronim Piotrowski "Jur"

Urodził się 20 sierpnia 1910 r. w Witebsku, w rodzinie prawnika. W okresie międzywojennym rodzina zamieszkała w Zamościu. Tam też Hieronim Piotrowski uczęszczał do gimnazjum im. hetmana Jana Zamojskiego, uzyskując maturę w 1930 r. Podjął studia prawnicze na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim, które ukończył w 1934 r. W szkole średniej i na studiach działał czynnie w harcerstwie. W latach 1934-1935 odbywał służbę wojskową w Szkole Podchorążych Artylerii we Włodzimierzu Wołyńskim, gdzie uzyskał stopień plutonowego podchorążego rez. artylerii. Po jej ukończeniu został skierowany do służby w 3 pułku artylerii ciężkiej w Wilnie. W 1936 r. awansowano go na podporucznika. W maju 1939 r. ożenił się z Krystyną Żeromską. W wojnie obronnej Polski wziął udział w szeregach 3 pac, w składzie Armii "Prusy".

Udało mu się uniknąć niewoli i wrócić do Wilna. Tam jesienią 1939 r. rozpoczął działalność konspiracyjną (najpierw w tzw. "Kołach Pułkowych", później w ZWZ-AK). Wiosną 1944 r. wyruszył w pole, dołączając do 3 Brygady Wileńskiej AK (znalazł się w zwiadzie konnym), a później dowodził 1 plutonem kawalerii Oddziału Rozpoznawczego Komendanta Okręgu. Oddział ten zasadniczo stanowił osłonę komendanta Okręgu Wileńskiego - ppłk. A. Krzyżanowskiego "Wilka" i jego sztabu, lecz por. "Jur" wykonał kilka udanych zasadzek na siły Wehrmachtu na przełomie czerwca i lipca 1944 r., zdobywając przy tym m.in. działko ppanc. z zapasem amunicji. Wraz z ORKO uczestniczył w operacji "Ostra Brama", lecz szczęśliwie udało mu się uniknąć rozbrojenia, gdyż dzień przed nim został wysłany z rozkazami na południowy-wschód od Wilna. Postanowił walkę kontynuować i skierował się dalej na południowy-wschód, w stronę Puszczy Nalibockiej, wymykając się obławom sowieckim i niejednokrotnie walcząc z nimi (m.in. 24 lipca 1944 r., 4 sierpnia 1944 r.). Dotarł do Ośrodka AK o kryptonimie "Cis" (Iwje-Juraciszki), który wchodził w skład Nowogródzkiego Okręgu AK. Komendant Ośrodka - por. Stanisław Trzeciakiewicz "Set", "Orkan", "Zagon" mianował ppor. "Jura" dowódcą rejonu "Dąb" (teren Juraciszek i Ługomowicz). Kierował pracą placówek siatki konspiracyjnej, jednocześnie stale przebywając przy swym oddziale, do którego trafiali rozbitkowie m.in. z VI batalionu 77 pp AK. Jednostka rozrosła się do 120 żołnierzy i prowadziła aktywną samoobronę przed NKWD (likwidacja szpicli) i administracją sowiecką (niszczono sielsowiety i likwidowano nadgorliwych urzędników).

Rozbrajano też wycofujące się na zachód rozbite jednostki niemieckie (SS-manów rozstrzeliwano). W końcu sierpnia 1944 r. ppor. Piotrowski musiał podzielić oddział na kilka mniejszych jednostek ze względu na obławy. Grupa por. "Jura" tylko we wrześniu 1944 r. przetrwała 10 takich obław i tylko ona zdołała ujść z nich cało. Pod koniec września oddział rozbudowano, lecz kolejne obławy wymusiły na ppor. Piotrowskim marsz na tereny w okolicach Wilna. Niemal do końca grudnia 1944 r. operował od Szumska po Mejszagołę. Sam ppor. przebywał w Wilnie od 11 do 28 listopada, gdzie dowiedział się, że komendant Okręgu wyznaczył nowego dowódcę jego oddziału (został nim rtm. Władysław Kitowski "Orlicz"), jego samego czyniąc zastępcą. Oddział otrzymał też miano 1 Oddziału Samoobrony Czynnej Ziemi Wileńskiej. Pod koniec grudnia 1944 r. oddział wyruszył w kierunku Puszczy Nalibockiej, walcząc po drodze z siłami NKWD, milicji i "istriebitielami" (specjalne, pomocnicze jednostki sowieckie do zwalczania partyzantki). W Puszczy Nalibockiej oddział znalazł się na początku stycznia 1945 r. Nasilająca się aktywność NKWD wymusiła ewakuację polskich sił za "linię Curzona". W trakcie operacji przedzierania się na zachód doszło 29 stycznia 1945 r. do bitwy pod wsią Rowiny w pow. nowogródzkim. Zgrupowanie AK, składające się z 1 OSCZW i 2 OSCZW (d-ca ppor. Witold Turonek "Tur", "Tumry"), zostało rozbite. Ppor. "Jur" wyprowadził z kotła dużą grupę żołnierzy. Powrócił na tereny Ośrodka "Cis", a niedługo później - w końcu lutego 1945 r. - przez Puszczę Rudnicką i Ruską podjął próbę przedarcia się do Polski "jałtańskiej". Udało mu się to i pod koniec marca nawiązał kontakt z komendantem Obwodu AK-AKO Sokółka, a przez niego z inspektorem sokólsko-białostockim AK-AKO - mjr. Aleksandrem Rybnikiem "Jerzym". Od niego otrzymał funkcję dowódcy samoobrony Inspektoratu F (powiaty Sokółka i Białystok). Ppor. "Jur" wykazał się tam dużym talentem organizatorskim.

Stworzył odrębną sieć łączności dla pionu samoobrony, niezależną od siatki terenowej, patrole, oprócz administracji komunistycznej, zwalczały także pospolitą przestępczość. Stworzył Zgrupowanie "Piotrków", operujące w Puszczy Knyszyńskiej i liczące w końcu czerwca 1945 r. blisko 280 żołnierzy. Oprócz tego podlegały mu inne oddziały i patrole w strukturach terenowych Inspektoratu. W czerwcu 1945 r. podległe mu siły zlikwidowały 170 agentów i szpicli NKWD i UB. 1 czerwca ppor. Piotrowski otrzymał awans na porucznika, a w sierpniu przedstawiono go do odznaczenia Krzyżem Virtuti Militari, pisząc w uzasadnieniu wniosku, że jest to "ideowy żołnierz wolności". Nie otrzymał go nie wiedzieć dlaczego, a Delegat Sił Zbrojnych odznaczył go Krzyżem Walecznych. Po powstaniu WiN-u we wrześniu 1945 r. por. "Jur" znalazł się w jego szeregach, gdzie powierzono mu Obwód "Maria", "Maciejka" (obwód Sokółka i północna część obwodu Białystok-powiat). Zasłynął tam znowu swym talentem organizatorskim. Usprawnił sieć łączności i wywiad, przywracał dyscyplinę w szeregach, wznowił pracę propagandową i nasłuch radiowy, likwidował szpicli i pospolitych bandytów, doprowadził do powstania PSL na terenie Obwodu.

Sformował też 30-osobowy oddział, z którym się poruszał po terenie. Sukcesy por. "Jura" wywołały zazdrość i niechęć części kadry do niego, co doprowadziło do przeniesienia go wiosną 1946 r. na teren Obwodu Ostrów Mazowiecka "Osty", "Otylia". Tam działał według wypracowanych wcześniej wzorców, rozbudowując i reorganizując podległe mu siły. Operował także w terenie, początkowo z oddziałem na terenie powiatu ostrowskiego, a od lipca 1946 r. na terenie powiatów radzymińskiego i węgrowskiego. Sam "Jur" zapuścił się kiedyś do Rembertowa, gdzie rozbroił posterunek milicji, a w listopadzie 1946 r. rozkazał rozbicie więzienia w Pułtusku. Porucznik Hieronim Piotrowski "Jur" poległ 16 stycznia 1947 r. na kwaterze we wsi Brzuza w powiecie węgrowskim, kiedy został zaskoczony przez grupę operacyjną UB i KBW. Nie dał się wziąć żywcem i raniony - popełnił samobójstwo, ostrzeliwując się do końca. Do dziś nie wiadomo gdzie został pochowany, gdyż bezpieka zabrała jego ciało.

x Instagram

Red is Bad. Dołącz dziś do naszego Newslettera

Zgarnij 15 zł i nową smycz Red is Bad.

Znajdź nas